توضیحات

Jerry Bergonzi – Vol 4 – Melodic Rhythms

کتاب «ریتم‌های ملودیک» (Melodic Rhythms) نوشته جری برگونزی (Jerry Bergonzi)، جلد چهارم از مجموعه مشهور Inside Improvisation Series است و به‌طور تخصصی به نقش ریتم در بداهه‌نوازی جاز می‌پردازد. این کتاب توسط Advance Music منتشر شده و نسخه اصلی آن در سال ۱۹۹۸ انتشار یافته است؛ کتاب حدود ۱۲۰ صفحه دارد و برای سازهای ملودیک طراحی شده است.

ایده اصلی برگونزی این است که در بداهه‌نوازی، زمان و ریتم اهمیتی اساسی دارند و حتی یک ملودی ساده، اگر با تایم و حس ریتمیک مناسب اجرا شود، می‌تواند بسیار جذاب به نظر برسد. در مقابل، نوازنده‌ای که ریتم ضعیفی دارد، حتی با استفاده از نت‌های هارمونیک درست نیز ممکن است اجرای کم‌اثر و غیرموسیقایی داشته باشد. بنابراین کتاب تلاش می‌کند نوازنده را از تمرکز بیش از حد بر «چه نت‌هایی بزنم؟» به سمت پرسش مهم‌ترِ «چگونه نت‌ها را ریتمیک و موسیقایی اجرا کنم؟» هدایت کند.

برگونزی در این اثر مجموعه‌ای از تمرین‌ها را ارائه می‌کند که به توسعه واژگان ریتمیک نوازنده کمک می‌کنند. موضوعاتی مانند الگوهای مختلف نت‌های چنگ، استفاده از تعداد متفاوت نت‌های متوالی، تریوله‌ها، جابه‌جایی تأکیدات، قرارگیری ریتم در «پاکت» یا Pocket و همچنین پلی‌ریتم و Time Zones در کتاب مورد بررسی قرار گرفته‌اند. فهرست مطالب کتاب نشان می‌دهد که تمرین‌ها از الگوهای ساده‌تر آغاز شده و به ساختارهای ریتمیک پیچیده‌تر می‌رسند.

یکی از نقاط قوت مهم کتاب، ارتباط مستقیم تمرین‌های ریتمیک با بداهه‌نوازی واقعی است. هنرجو صرفاً الگوهای ریتمیک را به شکل مکانیکی تکرار نمی‌کند، بلکه باید آنها را در بستر هارمونیک و ملودیک به کار بگیرد. نسخه همراه کتاب نیز شامل ۱۰ توالی آکورد استاندارد است که هرکدام در دو تمپوی متفاوت ارائه شده‌اند و برگونزی نیز نمونه‌ها و تمرین‌هایی را با ساکسوفون تنور اجرا می‌کند.

اهمیت این رویکرد در این است که نوازنده به‌تدریج یاد می‌گیرد ریتم را مانند یک ماده اولیه برای ساخت ملودی ببیند. یعنی به جای اینکه ابتدا مجموعه‌ای از نت‌ها را انتخاب کند و بعد ریتمی روی آنها قرار دهد، می‌تواند یک ایده ریتمیک را در ذهن داشته باشد و سپس آن را با نت‌های مختلف توسعه دهد. این شیوه می‌تواند باعث ایجاد جمله‌های بداهه‌ای شود که از نظر ریتمیک منسجم‌تر، شخصی‌تر و قابل تشخیص‌تر هستند.

در مجموع، «ریتم‌های ملودیک» یکی از کتاب‌های مهم برای نوازنده‌ای است که می‌خواهد بداهه‌نوازی خود را از نظر گروو، تایم، جمله‌بندی و تنوع ریتمیک تقویت کند. این اثر بیشتر از آنکه یک کتاب مقدماتی درباره ریتم باشد، یک کتاب تمرینی تخصصی برای توسعه زبان ریتمیک در بداهه‌نوازی است. به همین دلیل، مطالعه آن در کنار جلدهای دیگر مجموعه Inside Improvisation می‌تواند مسیر منسجمی برای رشد نوازنده جاز ایجاد کند؛ خصوصاً برای کسی که مبانی هارمونی و بداهه‌نوازی را می‌داند اما احساس می‌کند جمله‌هایش از نظر ریتمی تکراری یا قابل پیش‌بینی هستند.