توضیحات

Jamey Aebersold , How To Play Jazz and Improvise

کتاب «چگونه جاز بزنیم و بداهه‌پردازی کنیم؟» (How to Play Jazz and Improvise) نوشته جیمی ابرسولد (Jamey Aebersold)، جلد اول از مجموعه آموزشی مشهور Jamey Aebersold Jazz Play-A-Long است و یکی از منابع شناخته‌شده برای ورود به دنیای بداهه‌نوازی جاز به شمار می‌رود. این کتاب در سطح مقدماتی تا متوسط طراحی شده و به‌جای اینکه بداهه‌نوازی را صرفاً به‌صورت تئوری آموزش دهد، هنرجو را از همان ابتدا با تمرین عملی و نواختن همراه با یک گروه ریتم وارد فرایند بداهه‌پردازی می‌کند.

یکی از ویژگی‌های اصلی روش ابرسولد، استفاده از Play-Along است؛ یعنی هنرجو می‌تواند همراه با فایل‌های صوتی، نقش نوازنده اصلی را بر عهده بگیرد و روی هارمونی و ریتم آماده، ملودی و سولوی خود را اجرا کند. در نسخه‌های این کتاب، بخش صوتی شامل نمونه‌هایی مانند بلوز در سی‌بمل و فا، قطعات مینور دورین، کادانس‌های چهارمیزانی، چرخه دومینانت‌ها، قطعه ۲۴ میزانی و پیشروی II–V7 در تمام گام‌ها است. همچنین خود ابرسولد تمرین‌های کتاب را اجرا می‌کند تا هنرجو بتواند نمونه عملی آنها را بشنود.

از نظر محتوای آموزشی، کتاب مباحث متنوعی را پوشش می‌دهد؛ از جمله گام‌ها و آکوردها، مقیاس بلوز، گام‌های ب Bebop و پنتاتونیک، زمان و حس ریتمیک، توسعه ملودی، II–V7، مُدها، الگوهای ملودیک (Patterns)، Lickها، کروماتیسم و تمرین‌های عملی. موضوع «توسعه خلاقیت» نیز در میان مباحث کتاب جایگاه مهمی دارد.

یکی از نقاط قوت روش ابرسولد، تأکید بر گوش دادن و تجربه مستقیم است. هنرجو صرفاً یاد نمی‌گیرد که مثلاً روی یک آکورد چه گامی قرار می‌گیرد؛ بلکه باید آن را در بستر ریتم و هارمونی واقعی امتحان کند. این مسئله به‌خصوص برای یادگیری زبان جاز اهمیت دارد، زیرا بخش مهمی از بداهه‌نوازی به جمله‌بندی، ریتم، احساس، گوش موسیقایی و توانایی واکنش سریع به هارمونی وابسته است.

کتاب همچنین برای سازهای مختلف قابل استفاده است و پارت‌های ترنسپوزشده برای سازهای گوناگون در نسخه‌های آن ارائه شده است. به همین دلیل، روش ابرسولد محدود به پیانو یا یک ساز خاص نیست و نوازندگان سازهای ملودیک نیز می‌توانند از آن بهره ببرند.

در مجموع، «چگونه جاز بزنیم و بداهه‌پردازی کنیم؟» را می‌توان یکی از منابع بسیار مناسب برای شروع جدی بداهه‌نوازی جاز دانست. نقطه قوت اصلی آن ترکیب تئوری، تمرین، گوش دادن و اجرای واقعی است. با این حال، برای رسیدن به سطح حرفه‌ای، بهتر است این کتاب نقطه شروع باشد و در ادامه با مطالعه هارمونی جاز، ترانسکریپشن سولوی نوازندگان بزرگ، تمرین گوش و کار روی ریتم و جمله‌بندی تکمیل شود. این کتاب در واقع تلاش می‌کند هنرجو را از مرحله «دانستن اینکه چه نتی باید بزنم» به سمت مرحله مهم‌ترِ «شنیدن، انتخاب و خلق یک جمله موسیقایی» هدایت کند.